O przestrzeganiu zaleceń terapeutycznych w Łodzi
16.10.2013.

10 października 2013 roku w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Łódzkiego w  Łodzi odbyła się Konferencja pt.: „Partnerstwo w leczeniu – przestrzeganie zaleceń

terapeutycznych oraz współpraca lekarza z pacjentem jako warunek skutecznego leczenia”.
Program spotkania:
1. Szymon Chrostowski – Prezes Fundacji Wygrajmy Zdrowie” - informacja o kampanii „Partnerstwo w leczeniu”
2.Bożenna Płatos – Kierownik Naukowej Fundacji Polpharmy – informacje o działalności Fundacji
3. Projekcja filmu: „Partnerstwo w leczeniu”
4. Prof. dr hab. Przemyslaw Kardas – Kierownik Zakładu Medycyny Rodzinnej UM w Łodzi –„Partnerstwo w leczeniu” – wykład edukacyjny
5. Prof. dr hab. Piotr Kuna – Kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych Astmy i Alergii UM w Łodzi.
Zebranych (w liczbie około 40 osób) powitała przedstawicielka Urzędu
Marszałkowskiego, przedstawiając program spotkania oraz gratulując Prezesowi Fundacji Wygrajmy Zdrowie - Szymonowi Chrostowskiemu - nagrody im. Św. Kamila, wręczanej za udzielanie pomocy pacjentom i ich rodzinom, niezależnie od ich wiary i światopoglądu.
Ad 1.
Prezes S. Chrostowski przedstawił informacje nt. 10-letniej działalności Fundacji Wygrajmy Zdrowie – organizacji „pacjenckiej”/pożytku publicznego, mającej na celu szeroko pojętą promocję zdrowia, propagowanie zdrowego stylu życia, edukację zdrowotną,
wykonywanie badań profilaktycznych (ukierunkowanych na wczesne wykrywanie nowotworów), wspieranie psychiczne pacjentów i pomaganie (w tym finansowe) w ich leczeniu, a także współpracę z licznymi instytucjami itd.
Ad 2
B. Płatos poinformowała o zakresie pomocy finansowej Naukowej Fundacji
Polpharma na rzecz nauk medycznych i farmaceutycznych, sprowadzającej się do działalności wydawniczej, organizowania konkursów, badań (np. na temat: Jak leczą się Polacy), fundowania stypendiów studentom i doktorantom.
Ad 3
Przedstawiono krótki nagrodzony film z udziałem prof. P. Kardasa omawiającego bariery w konsumpcji leków przez pacjentów.
Ad 4
Prof. P. Kardas omówił tematy: Pacjenci i lekarze wobec zaleceń terapeutycznych - wyniki badań; Bariery przestrzegania zaleceń terapeutycznych; Przestrzeganie zaleceń a skuteczność terapii; Globalne koszty nieprzestrzegania zaleceń terapeutycznych.
Prelegent zwrócił uwagę na to, że połowa pacjentów nie przestrzega zaleceń lekarskich, nie realizuje recept, w tym na antybiotyki, co po doraźnej „oszczędności” u 20% pacjentów skutkuje wzrostem kosztów leczenia powikłań i przewlekłych chorób. Pacjenci mają problemy z dotarciem do lekarzy, przedłużaniem recept, zgłaszają uboczne działanie leków (najczęściej zawroty i bóle głowy, spadek ciśnienia, zaczerwienienie twarzy, obniżenie potencji, kurcze łydek, bradykardię i palpitacje serca). Warunkiem lepszego przestrzegania zaleceń terapeutycznych jest edukacja pacjenta, rzadka częstotliwość przyjmowania leków, krótkie kuracje, wygodna forma leku, łatwe otwieranie opakowania, brak działań niepożądanych, niska cena leku (ew. zamienniki), odpowiednie zalecenia terapeutyczne, aktywny udział pacjenta (i pomoc jego rodziny) w terapii, przypominanie/nadzór ze strony lekarza, powiązanie przyjmowanych leków z innymi. Sposoby na poprawę przyjmowania leków: 1. Edukacja pacjenta nt. celu, sposobu i czasu leczenia; 2. Dobór leku – forma/postać, częstość dawkowania, opakowanie/sposób zamykania, działania niepożądane, cena
(nie zawsze najważniejsza); 3. Przypomnienia – godziny przyjmowania leku, towarzyszące czynności rytualne (spożywanie posiłków – najlepiej/najczęściej rano, urządzenia techniczne („dawkomierze”), przypominanie przez rodzinę); 4. Własna aktywność, samokontrola pacjenta (pomiary kontrolne masy ciała, RR, cukru); 5. Komunikacja  pacjent-lekarz, unikanie barier, nieleczenie wbrew pacjentowi.
Ad 5
Prof. P. Kuna – Prezes Fundacji Polpharma – omówił kolejno: Bariery i czynniki w przestrzeganiu zaleceń terapeutycznych w chorobach układu oddechowego; Dlaczego mieszkańcy województwa łódzkiego żyją najkrócej w Polsce? Wykładowca zasygnalizował, że 30% pacjentów powyżej 60 roku życia cierpi na 3 choroby przewlekłe, ¾ pacjentów ma dolegliwości. Trzy główne problemy zdrowotne, to choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory i choroby układu oddechowego. Przy wzroście kosztów leczenia chorób (z wyjątkiem astmy, typowej dla ludzi młodych) brak jest jego skuteczności, wzrasta chorobowość. Wykonywanie spirometrii w 20 roku życia ma korzystny wpływ na długość życia, podobnie jak aktywność fizyczna u młodzieży. Nagminne zwolnienia z zajęć WF sprzyjają wadom postawy i astmie (rozwój płuc do 21 roku życia) oraz skracaniu życia, głównie młodych ludzi. Na stan zdrowia mają wpływ liczne, ogólnie znane czynniki (w tym warunki bytowe, ekonomiczne, socjalne, wykształcenie, kultura zdrowotna, środowisko itd.). Średnia długość życia Polaka to 72 lata, Polki – 80; łodzianie żyją o kilka lat krócej (mężczyźni 68, kobiety – 78 lat). Regularne branie leków zmniejsza śmiertelność. 85-90% pacjentów chorych na astmę przerywa leczenie w 1. roku terapii, umierając na choroby współistniejące (nadciśnienie, cukrzyca, udar). Edukacja ma wpływ na kontrolę astmy. Prof. Kuna zaapelował i poprosił środowisko
pielęgniarskie, które m.in. reprezentowała obecna na Konferencji Przewodnicząca OW PTP w Łodzi dr D. Kilańska, o aktywne włączenie się pielęgniarek w działania edukacyjne, gdyż już 2 spotkania pacjenta z pielęgniarką skutkują lepszą kontrolą astmy. Profesor podkreślił znaczenie wielosektorowej współpracy organizacji, urzędów dla poprawy sytuacji zdrowotnej społeczeństwa, zasygnalizował zaniedbania w Łódzkiem, zwłaszcza „dyskryminowanych” przez NFZ pacjentów. Badania porównawcze w latach 1945-1974-2010 dowodzą, że mimo udoskonalonej i 5-krotnie droższej działalności diagnostyczno-leczniczej brak jest efektów w terapii onkologicznej, kardiologicznej. Najskuteczniejsza jest edukacja zdrowotna w leczeniu astmy i cukrzycy. Prelegent ponownie podkreślił rolę współpracy w tej dziedzinie lekarzy z pielęgniarkami, zwracając się o pomoc do D. Kilańskiej, znanej z zaangażowania w działalności pielęgniarskiej na rzecz pacjentów. W dyskusji, podsumowującej Konferencję, Dorota Kilarska podzieliła się swoimi spostrzeżeniami nt. telemedycyny, doświadczeń holenderskich w zakresie efektywnej pielęgniarskiej opieki domowej. Stwierdziła, że ważniejsze od słów są działania, np. powołanie koalicji ludzi zaangażowanych w konkretne przedsięwzięcia profilaktyczno-naprawcze. Prof. Kuna również podkreślił konieczność osobistego i społecznego zaangażowania obywateli w poprawę sytuacji zdrowotnej oraz podejmowania prób uzyskiwania dotacji z UE na projekty badawcze. A. Róg, Konsultant Wojewódzki w dziedzinie fizjoterapii także zauważył, że Łódź jest najgorzej postrzeganym miastem w Polsce i konieczne jest położenie nacisku na profilaktykę, w tym zwiększenie aktywności fizycznej, poczynając od dzieci, które są zmuszane do bezruchu w dobie powszechnego wykorzystywania laptopów.
Notatkę z konferencji sporządziła Elżbieta Mielczarek-Pankiewicz, członek OW PTP w Łodzi.
Spostrzeżenia autorki:

Konferencja pożyteczna, o ile pod pozorem omawiania terapii nie było podtekstu związanego z obawami potężnego rynku farmaceutycznego o zagrażające obniżenie dochodów ze sprzedaży farmaceutyków spowodowane stałym ubożeniem polskiego społeczeństwa.
Najwyższa pora zmusić (jak?) władze Łodzi do zainteresowania się i skutecznego rozwiązywania problemów związanych z trudnymi warunkami życia łodzian (patrz poniższy załącznik autorstwa E.M.-P.), chyba że - jak stwierdzili uczestnicy spotkania – być może celowo dąży się do skracania życia ludzi, zwłaszcza w wieku poprodukcyjnym…

Załącznik

Dlaczego łodzianie żyją najkrócej i/lub są niepełnosprawni?

1.Niedostateczna dostępność do ochrony zdrowia (brak w pobliżu miejsca zamieszkania POZ/lekarzy rodzinnych, np. na Żubardziu, w okolicach Tybury/Gandhiego, gdzie większośc mieszkańców, to ludzie starzy);

2. Stare kamienice, bez udogodnień;
3. Piece węglowe, piecyki gazowe, nawet w blokach, gdzie można bez problemów podłączyć ciepłą wodę;
4. Niedostateczna komunikacja MPK – rzadko i/lub stadami jeżdżące pojazdy, zmuszanie ludzi (w tym starych!) do (licznych) przesiadek;
5. Dziurawe jezdnie i chodniki, wysokie krawężniki – nawet na ścieżkach rowerowych (np. Drewnowska/Stolarska);
6. Brak ścieżek rowerowych – ich niekończenie, np. ścieżka przy Drewnowskiej kończy się przy Al. Włókniarzy, za którą rowerzyści zmierzający na Zdrowie grzęzną w piasku/błocie;
7. Nagminne i bezkarne łamanie przepisów drogowych przez kierowców;
8. Nieprzestrzeganie zakazu palenia w miejscach publicznych;
9. Uzależnienia od alkoholu, nikotyny, leków, jedzenia;
10. Niezdrowa żywność w sklepach, szkołach, a nawet w szpitalach;
11. Organizowanie wyścigów samochodowych, motocyklowych, „palenie gum” i innych imprez zagrażających środowisku;
12. Wszechobecny hałas, ignorowanie ciszy nocnej;
13.Zalegające śmieci w otwartych pojemnikach na odpady stojących tuż przy przejściach;
14. Ciemne mieszkania ze względu na ochronę zbyt rozrośniętych drzew kosztem światła i ciepła w pomieszczeniach;
15.Tolerowanie wszechobecnego brudu, zaniedbanych ulic, posesji, trawników – pełnych psich odchodów;
16. Trzymanie w blokach dużych, hałaśliwych i groźnych psów;
17. Bezrobocie, głodowe pensje, emerytury i renty;
18. Niska świadomość zdrowotna łodzian;
19. Niedostateczna edukacja zdrowotna, brak higieny osobistej i otoczenia oraz kultury u mieszkańców Łodzi;
20.Brak odpowiedzialności władz miasta/dzielnic za zapobieganie i zwalczanie patologii w Łodzi (we wnioskach obywatelskich mieszkańcy mają sami wskazywać „niedowidzącej” władzy mankamenty życia w tym obskurnym i nieludzkim mieście) E.M.-P.

Łódź, 12.10.2013