Polecamy
wmpp

http://www.ptp.na1.pl/images//50%20lat%20ptp%20przewodnicz%B1ce.bmp

Najnowsze
Sonda
Czy popierasz akcję "Tylko mój brat mówi do mnie 'siostro'"?
 
Czy przeszkadza Ci gdy pacjent zwraca się do Ciebie "siostro"?
 
Odwiedziny

"Sprawy Pielęgniarstwa" - Przestrzeganie zaleceń Drukuj Email
23.05.2010.
Edukacja zdrowotna

Obszar do zagospodarowania dla pielęgniarek prowadzenie działań z zakresu edukacji zdrowotnej w celu poprawienia przestrzegania zaleceń przez pacjentów - zachęcamy do lektury, tworzenia programów zdrowotnych w oparciu o dowody naukowe - powodzenia !!!



                         SPRAWY PIELĘGNIARSTWA 

 

Broszura informacyjna

Sprawy Pielęgniarstwa, zapewnia szybkie informacje i międzynarodowe perspektywy pielęgniarek w zakresie aktualnych problemów zdrowotnych i społecznych. 

 

 

 

Przestrzeganie długoterminowych terapii

 

 

Przestrzeganie oznacza zwykle „zakres, do którego zachowanie osoby – biorącej lekarstwa, będącej po diecie oraz/lub egzekwującej zmiany stylu życia – odpowiada zaleceniom osoby sprawującej opiekę medyczną.[1]. Większość badań nad przestrzeganiem zaleceń skupia się na zakresie, w jakim pacjenci przestrzegają zaleceń medycznych dotyczących przepisywanych lekarstw, jednak obejmują one również szersze zachowania odnoszące się do zdrowia, zachowania idące poza „branie przepisanych lekarstw”. Niektóre przykłady zachowań związanych z przestrzeganiem obejmują:[2]

  •  Szukanie opieki medycznej;
  • Realizowanie recept;
  • Właściwe stosowanie lekarstw;
  • Korzystanie ze szczepień;
  • Uczestniczenie w kolejnych wizytach;
  •  Przyjmowanie zmiany zachowań zdrowotnych dotyczących kontroli masy ciała, samodzielne zarządzanie astmą i cukrzycą (samoopieka), paleniem tytoniu, antykoncepcją, ryzykownymi zachowaniami seksualnymi, niezdrową dietą   i niewystarczającą aktywnością fizyczną. Istnieją mocne dowody, wskazujące, że większość pacjentów chorobami przewlekłymi: astmą, cukrzycą, nadciśnieniem, HIV i AIDS, ma trudności z przestrzeganiem przepisanych zasad.

 

Dla przykładu w Chinach, zaledwie 43% pacjentów z nadciśnieniem stosuje się do przeciwnadciśnieniowej terapii, zaś w Gambii jedynie 27% stosuje się leki obniżające ciśnienie krwi. W Australii, tylko 43% pacjentów z astmą zażywa lekarstwa regularnie, zgodnie z zaleceniami.

 

W Europie zaś zaledwie 28% pacjentów z cukrzycą jest w stanie osiągnąć optymalną kontrolę glikemii. Przestrzeganie terapii antyretrowirusowej (ART) waha się od 37% do 83%, w zależności od stosowanych lekarstw i częstotliwości ich zażywania. W krajach rozwiniętych przestrzeganie zasad terapii wynosi w przybliżeniu 50%, podczas gdy w krajach rozwijających się, ten wskaźnik jest o wiele niższy[3]. 

 

Problem słabego przestrzegania zaleceń 

 

 

Niski poziom przestrzegania zaleceń terapii utrudnia podejmowane działania systemu opieki zdrowotnej, polityków i przedstawicieli zawodów medycznych, mających na celu poprawienie poziomu zdrowia populacji. Nieprzestrzeganie zaleceń terapii stanowi przyczynę medycznych   i psychologicznych komplikacji choroby, obniża jakość życia pacjentów, powoduje wzrost prawdopodobieństwa rozwoju odporności na leki, marnotrawienie zasobów opieki zdrowotnej i obniża zaufania ludzi do systemu ochrony zdrowia.[4]  

 

 

Pomiar przestrzegania zaleceń 

 

 

Niezwykle istotny jest dokładny pomiar przestrzegania zaleceń. Nie istnieje jednak „złoty standard” pozwalający ustalić zakres zjawiska. W literaturze wymienia się kilka sposobów pomiaru, jednak są to pośrednie sposoby określania rzeczywistego zachowania pacjenta. Niektóre z tych sposobów, które są również stosowane w określaniu pomiaru przestrzegania zaleceń, zawierają:

  • Zadawanie pytań osobom świadczącym usługi medyczne oraz pacjentom;

·      Przedstawianie pacjentom standardowych ankiet;

·      Liczenie pozostałych do zastosowania dawek;

·      Elektroniczne monitorowanie urządzeń, które rejestrują czas i datę otwarcia pojemnika    z lekarstwami;

·      Sprawdzanie, kiedy recepty są realizowane po raz pierwszy i kiedy ponownie. Każda z tych metod ma swoje minusy i powinna być stosowana z ostrożnością. Dla przykładu, zarówno podmioty świadczące usługi zdrowotne jak i pacjenci będą skłonni zawyżać stopień przestrzegania zaleceń. Podobnie, stosowanie elektronicznego monitoringu urządzeń lub liczenie pozostałych do zastosowania tabletek nie mówi nam, że pacjent rzeczywiście przyjął leki. 

 

Czynniki wpływające na przestrzeganie zaleceń[5] 

 

 

Stosowanie się do zaleceń jest uwarunkowane od kilku czynników. Zaliczają się do nich:

·         Niski społeczny i ekonomiczny status;

·         Analfabetyzm i ograniczone wykształcenie;

·         Bezrobocie;

·         Duże odległości do ośrodków terapeutycznych;

·         Wysokie koszty transportu i lekarstw;

·         Charakterystyka choroby;

·         Czynniki związane z różnorodnością stosowanych terapii: stopień złożoności i okres trwania terapii, skutki uboczne;

·         Kulturowe przekonania dotyczące choroby i terapii. 

 

Niektóre z tych czynników odnoszą się do pacjenta, niektóre do lekarstw, jeszcze inne zaś do podmiotu świadczącemu usługi zdrowotne. Czynnikiem hamującym przestrzeganie zaleceń jest np. niski społeczno – ekonomiczny status pacjenta, w przypadku terapii mogą to być skutki uboczne przepisanych lekarstw. Biorąc pod uwagę tę złożoność interakcji czynników wpływających na przestrzeganie zaleceń, pacjenci potrzebują wsparcia, nie zaś obwiniania za nieprzestrzeganie zaleceń. 

 

Poprawianie poziomu przestrzegania zaleceń 

 

 

Lepsze przestrzeganie zaleceń wiąże się z bezpieczeństwem pacjenta, prowadzi do lepszego stanu zdrowia i obniżenia kosztów opieki zdrowotnej. Poprawne przestrzeganie zaleceń podnosi skuteczność interwencji, sprzyja zdrowiu, poprawia oczekiwaną jakość życia pacjenta.[6]

 

Wynikają  z niego również korzyści ekonomiczne, zarówno dla systemu opieki zdrowotnej jak i dla pacjenta.[7] Nie istnieje pojedynczy sposób promowania przestrzegania terapeutycznych zaleceń. Aby poprawić jego poziom, niezbędna jest kombinacja kilku edukacyjnych strategii i zachowań zdrowotnych.[8]  Wśród strategii zachowań należy wyróżnić przypominanie i wzmacnianie zachowań pacjenta.

 

Również podmioty świadczące opiekę zdrowotną mogą sprawdzać preferencje pacjenta, upraszczać sposoby dawkowania itd. Strategie edukacyjne, które poprawiają przestrzeganie zaleceń wśród pacjentów chronicznie chorych, to ograniczanie liczby lekarstw i częstotliwości dozowania, dostarczanie informacji na temat spodziewanych skutków ubocznych a także motywowanie pacjentów do przestrzegania, koniecznych ze względu na terapię, zmian w stylu życia.  Niezwykle istotne jest informowanie pacjentów o ich chorobach przewlekłych, o korzyściach wynikających z terapii oraz o komplikacjach związanych z nieprzestrzeganiem zaleceń[9].

 

Edukacja jest potrzebna ze względu na samodzielne prowadzenie terapii, ponieważ większość opieki świadczonej wobec osób przewlekłych wymaga, aby sami pacjenci włączali się w ten proces. Edukacja to istotna strategia poprawiania stopnia przestrzegania zaleceń, jednak pacjenci nie tylko potrzebują być informowani, ale również konieczne jest motywowanie i zachęcanie do stosowania się do zasad terapii i osiągania celów związanych ze stylem życia. Aby leczyć choroby przewlekłe i poprawić poziom przestrzegania zaleceń, potrzebne jest wielosektorowe podejście.

 

Rodzina, społeczność oraz organizacje pacjentów, są kluczowymi partnerami w promocji postępowania zgodnie z zaleceniami. Powinni być aktywnie włączeni do planu opieki i oczekiwanych rezultatów opieki. Podniesienie poziomu przestrzegania zaleceń będzie wymagało stałej współpracy pomiędzy osobami wykonującymi zawody medyczne, naukowcami, politykami, rodzinami, a zwłaszcza z pacjentem. 

 

TG/2006 

 

W celu uzyskania dalszych informacji, prosimy o kontakt: Ten adres email jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć  

Międzynarodowa Rada Pielęgniarek (ICN) jest federacją ponad 130 krajowych stowarzyszeń pielęgniarek, reprezentujących miliony pielęgniarek na całym świecie. Prowadzona przez pielęgniarki i przewodząca pielęgniarkom na arenie międzynarodowej od 1899 r., ICN działa na rzecz zapewnienia jakości opieki dla wszystkich oraz rzetelnej polityki ochrony zdrowia na całym świecie.



[1] World Health Organization (2003). Adherence to long-term therapies: evidence for action. Retrieved July 8, 2005, from www.who.int/chronic_conditions/adherencereport/en/; wg ICNP® to „Działanie z własnej woli nakierowane na osiągnięcie dobrego samopoczucia, wyzdrowienia i rehabilitacji, stosowanie się do zaleceń bez odstępstw, sumienne wykonywanie sekwencji zachowań lub działań. Przystanie na zalecenia leczenia, przyjmowanie leków zgodnie z zaleceniami, zmiana zachowania na lepsze,, odbiór leków w wyznaczonym terminie, utożsamianie się z działaniami na rzecz opieki nad własnym zdrowiem i posłuszeństwo względem zaleceń dotyczących leczenia”
[2] WHO (2003). Ibid.
[3] Organizacion Panamerican de la Salud (Sept 2003). Poor adherence to long-term treatment of chronic diseases is a worldwide problem. Washington.
[4] WHO (2003). Op. cit.; Balkrishnana R (2005). The importance of medication adherence in improving chronic disease related outcomes: what we know and what we need to further know. Medical Care 43(6), pp. 517-520
[5] WHO (2003) Op. cit.; Balkrishnana R (2005). Op. cit.
[6] Williams AB (2001). Adherence to regimens: 10 vital lessons. American Journal of Nursing,101(6), 37-43.
[7] Organizacion Panamerican de la Salud (Sept. 2003). Op. cit.
[8] Balkrishnana, R. (2005). Op. cit.
[9] Williams AB (2001). Op. cit.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »